Nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące żywienia zbiorowego w szpitalach wprowadza konkretne obowiązki dla podmiotów leczniczych oraz wyznacza jednolite standardy organizacji żywienia pacjentów. Przepisy zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku, natomiast placówki mają czas na dostosowanie się do nowych wymagań do 1 września 2026 r.
Nowy standard żywienia w szpitalach – co zmienia rozporządzenie?
12 grudnia 2025 roku Minister Zdrowia podpisał rozporządzenie określające standard organizacyjny żywienia zbiorowego w podmiotach leczniczych wykonujących świadczenia szpitalne. Dokument ma uporządkować kwestie związane z jakością posiłków, organizacją diet oraz kontrolą żywienia pacjentów.
Nowe przepisy obejmują szpitale prowadzące leczenie stacjonarne i całodobowe, jednak nie dotyczą m.in. pacjentów hospitalizowanych krócej niż 24 godziny, osób żywionych wyłącznie dojelitowo lub pozajelitowo oraz niemowląt karmionych wyłącznie mlekiem matki lub preparatami mlekozastępczymi.
Dieta dopasowana do stanu zdrowia pacjenta
Rozporządzenie podkreśla, że każdy pacjent powinien otrzymywać wyżywienie odpowiednie do swojego stanu zdrowia. Przy planowaniu diety lekarz ma obowiązek uwzględnić m.in.:
- potrzeby zdrowotne pacjenta,
- ocenę stanu odżywienia,
- ocenę połykania wykonaną przez logopedę,
- preferencje żywieniowe wynikające z przekonań religijnych, kulturowych lub światopoglądowych – o ile nie stoją one w sprzeczności ze stanem zdrowia pacjenta.
Dodatkowo przepisy przewidują możliwość konsultacji lekarza z dietetykiem przed ustaleniem rodzaju diety.
Jadłospisy pod ścisłą kontrolą
Jednym z najważniejszych elementów rozporządzenia są szczegółowe wymagania dotyczące jadłospisów szpitalnych.
Posiłki mają być przygotowywane na podstawie jadłospisów opracowanych przez dietetyka. Muszą one zapewniać:
- odpowiednie zbilansowanie składników odżywczych,
- urozmaicenie potraw,
- kontrolę wartości energetycznej i odżywczej posiłków.
Jadłospisy mają być tworzone na minimum 10 dni i zawierać informacje dotyczące:
- rodzaju posiłków i ich składu,
- kaloryczności oraz zawartości białka, tłuszczów, węglowodanów, błonnika i sodu,
- sposobu obróbki termicznej,
- obecności alergenów.
Placówki będą również zobowiązane do przechowywania jadłospisów przez co najmniej rok.
Regularne posiłki i dostęp do wody
Rozporządzenie wskazuje także organizacyjne standardy podawania posiłków. Przerwa nocna pomiędzy posiłkami nie może być dłuższa niż 13 godzin, a pacjenci muszą mieć zapewniony stały dostęp do wody pitnej na oddziale.
Obowiązkowa kontrola jakości żywienia
Nowe przepisy nakładają na szpitale obowiązek stałego monitorowania jakości posiłków. Kontrola ma obejmować m.in.:
- zgodność posiłków z jadłospisem,
- ocenę świeżości, temperatury, wyglądu i konsystencji potraw,
- kontrolę gramatury posiłków,
- okresowe badania laboratoryjne potwierdzające zgodność wartości odżywczych z deklaracjami w jadłospisie,
- zbieranie opinii pacjentów dotyczących jakości posiłków.
Badania laboratoryjne będą musiały być wykonywane co najmniej raz w roku przez akredytowane laboratoria zgodne z normą PN-EN ISO/IEC 17025.
„Żywienie dla zdrowia” – nowa zakładka na stronach szpitali
Każdy szpital będzie zobowiązany do utworzenia na swojej stronie internetowej zakładki „Żywienie dla zdrowia”. Mają się tam znaleźć:
- aktualne jadłospisy,
- wyniki badań laboratoryjnych dotyczących jakości posiłków,
- materiały edukacyjne dla pacjentów,
- formularz do anonimowego zgłaszania opinii i uwag dotyczących wyżywienia.
Co oznaczają nowe przepisy dla szpitali?
Rozporządzenie oznacza konieczność uporządkowania procesów związanych z żywieniem pacjentów. Placówki będą musiały zadbać nie tylko o odpowiednie planowanie diet, ale również o dokumentację, kontrolę jakości oraz transparentność informacji publikowanych dla pacjentów.
Nowe regulacje zwiększają również rolę dietetyków w organizacji żywienia szpitalnego i kładą większy nacisk na jakość oraz bezpieczeństwo posiłków.
Pełne wdrożenie przepisów ma nastąpić do 1 września 2026 roku.
